فوتبال
تور مسافرتي
تور مسافرتي
تبليغات در تکناز
فوتبال

پاسخ به سئوالات رایج روزه‌داران

مجموعه : دینی

روزه‌دارى می‌تواند به تغذیه مناسب كمك شایانى نماید، بدن انسان براى حفظ سلامتى خود همواره مقدارى از چربى موادغذایى را در نقاط مختلف ذخیره می‌كند به مرور زمان چربى‌هاى ذخیره شده تغییر رنگ داده و فشرده می‌شوند و احتمال اینكه مورد استفاده مجدد قرار بگیرند بسیار كمتر می‌شود. روزه‌دارى حتى در افراد لاغر و یا با وزن طبیعى به بدن فرصتى می‌دهد تا این چربى‌ها را از ذخایر آن آزاد كرده و مصرف نماید و پس از پایان روزه‌دارى به جاى آن چربى‌هاى تازه و مناسب‌ترى را جایگزین نماید. غذا خوردن سبب می‌شود خون فراوانى به دستگاه گوارش سرازیر شود كه به دنبال آن بى‌حالى و كاهش توان فعالیتهاى دقیق فكرى اتفاق می‌افتد. روزه با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون كافى به سراسر بدن بالاخص به سیستم اعصاب می‌تواند به سلامتى بدن كمك شایانى بنماید. از نظر روانى هم روزه‌دارى بسیار مفید است چرا كه مبارزه با خود در زمینه جلوگیرى از خوردن سبب افزایش اعتماد به نفس می‌شود كه عامل اساسى در پیشگیرى از مشكلات روانى است.چه غذاهایى براى سحرى و چه غذاهایى براى افطارى مناسب است و اساساً آیا بدن میان این دو وعده تفاوتى از لحاظ موادغذایى كه مورد استفاده قرار می‌گیرد قائل شد یا خیر؟

– بسیارى از افراد معتقدند هنگام سحرى بایستى از موادغذایى كه انرژى بالایى دارند استفاده كنند تا در طول روز احساس گرسنگى نكنند به خاطر همین مسأله خوردن غذاهاى چرب را ترجیح می‌دهند ولى بایستى توجه داشت كه به دنبال مصرف موادغذایى پرچرب، تشنگى شدیدى عارض شده كه باعث ایجاد مشكلات عدیده‌اى در این افراد می‌گردد. از طرف دیگر عده‌اى موادقندى را ترجیح می‌دهند كه ذكر این نكته ضرورى است كه مصرف مواد قندى و شیرینى به مقدار زیاد و در یك وعده باعث افزایش ناگهانى هورمون انسولین در خون شده و با توجه به اینكه این هورمون باعث كاهش قند خون می‌گردد ممكن است عوارضى چون سرگیجه، بى‌حالى، پرخاشگرى، عصبانیت و ضعف ناگهانى به وجود آید. پس بهتر است در وعده غذایى سحرى از موادغذایى استفاده شود كه بتواند هم انرژى روزانه را تأمین كند و هم از افت ناگهانى قند خون جلوگیرى كند و مهمتر از همه اینكه باعث ایجاد تشنگى شدید نشود.

 

آیا می‌شود سحرى را به طور كلى حذف كرد؟

 

بسیارى از افراد هستند كه وعده سحرى را به دلایل مختلف از جمله عدم توانایى در بیدار شدن صبحگاهى حذف می‌كنند. بایستى توجه داشت كه در روزهاى عادى فاصله زمانى بین دو وعده غذایى شام و صبحانه روز بعد حدود 10ساعت است كه تقریباً هفت ساعت از آن در حالت خواب می‌گذرد. در ماه مبارك رمضان هم بایستى سعى شود همین حداكثر فاصله زمانى بین وعده‌هاى غذایى رعایت شود. در صورت عدم مصرف موادغذایى در سحرى و حذف آن فاصله بین وعده افطار و شام تا وعده افطار بعدى حدود 24-20ساعت می‌شود كه خالى‌ماندن دستگاه گوارش و نداشتن منبع انرژى براى این مدت زمان طولانى بسیار مضر است چرا كه كلیه فعل و انفعالات بدنى از جمله روند ترشح اسید و آنزیمهاى گوارشى، عدم در دسترس بودن آب براى فعل و انفعالات حیاتى و اتمام انرژى به علت مصرف یك وعده غذا دچار اختلال شده و عوارض مختلفى چون سوزش سردل، زخم معده، عدم تمركز فكرى، بیخوابى و عصبانیت دیده می‌شود. چرا كه در این حالت در كمترین زمان فعالیت (شب) بیشترین غذا خورده می‌شود و در بیشترین زمان فعالیت (طول روز) كه بدن ما نیازمند به سوخت و ساز فعال براى انجام فعالیتهاى روزمره هست هیچ گونه منبع انرژى در دسترس نیست و این مسأله سبب افت در میزان و كیفیت فعالیتهاى مورد نیاز می‌گردد. 

تفاوت بین وعده سحرى و افطارى چیست ؟

 

 – بدن ما در زمان افطار در حالت استراحت كامل است بنابراین هنگام افطار بایستى از موادغذایى استفاده شود كه به طور ناگهانى به دستگاه گوارش فشار وارد نشود بنابراین توصیه می‌كنیم در زمان افطار روزه خود را با چند عدد خرما همراه با یك استكان چاى یا شیر ولرم باز كنید و بین افطارى و شام خود فاصله اى را در نظر بگیرید مثلاً در این فاصله می‌توانید وضو گرفته و نمازتان را بخوانید كه هم ثواب نماز اول وقت را برده و هم حركات نماز باعث شود بدنتان كمی‌از حالت استراحت درآید. توصیه می‌شود كه شام را با غذاهاى سبك، كم قند و فیبردار مثل سوپ و سبزیجات یا سالاد كه فشار چندانى به معده وارد نمی‌كنند شروع كرده و سپس به سراغ شام اصلى بروید. چرا كه مصرف بیش از حد موادغذایى شیرین و پرچرب هنگام افطار منجر به تشنگى می‌شود و مصرف نوشیدنیهاى زیاد بالاخص مایعات خنك با رقیق كردن اسید و آنزیمهاى دستگاه گوارش سبب اختلال در هضم و جذب موادغذایى می‌گردد، این مسأله پیامدهاى مهمی‌چون درد شكم و نفخ پیش می‌آورد.

 

براى از بین بردن یا كمتر كردن عطش شدید در این ماه چه باید كرد؟

 

– براى فهم این سؤال به این مثال توجه كنید. مزرعه اى را در نظر بگیرید كه در كنار یك رودخانه پرآب است براى اینكه بتوانیم این مزرعه به صورت دائم آبیارى شده و از حملات احتمالى آب در فصول گوناگون در امان باشد، سدى مقابل آب می‌زنیم تا بتوانیم آب را مهار كرده و با ایجاد روزنه هایى در سد به صورت دائم و كنترل شده مزرعه مان را آبیارى كنیم. در ماه مبارك رمضان نیز بایستى سدى در بدنمان بسازیم كه بتوانیم آب و موادغذایى را كه در سحرى مصرف كرده ایم به صورت یكنواخت ودائم در طول روز به قسمتهاى مختلف بدنمان برساند. این كار را می‌توانیم با مصرف مواد غذایى پرفیبر (سبزیجات و میوه ها) انجام دهیم. این دسته از موادغذایى با احاطه سایر گروههاى غذایى خورده شده اولاً باعث می‌شود آنزیمهاى گوارشى به صورت آرام آرام روى موادغذایى اثر كند و ثانیاً با كم كردن سرعت جذب مواد غذایى باعث می‌شود كه بدن به آهستگى و در فراخى وقت اقدام به جذب مواد غذایى بكند كه هم دچار خستگى كمترى می‌شود و هم از آن توفان قندى و انسولین بالاى بعد از آن جلوگیرى می‌كند بنابراین توصیه می‌شود در سحرى از مواد غذایى پرفیبر مثل سبزیجات و بالاخص میوه ها استفاده كنید چرا كه میوه ها اولاً منبع سرشارى از فیبر هستند و ثانیاً قند موجود در میوه ها در حالت خالص و بدون فیبر هم دیرتر از قندهاى ساده جذب می‌گردد كه این امر سبب می‌گردد فرد دیرتر احساس گرسنگى نماید. مواد غذایى پرفیبر آب زیادى را در خود جذب كرده و بدن می‌تواند آن را به آهستگى جذب كند و احساس تشنگى دیرتر عارض می‌گردد. یكى از مكانیسم هاى احساس گرسنگى، خالى بودن معده است فیبرها سرعت حركت مواد غذایى را نیز كاهش می‌دهند و این مسأله باعث می‌شود كه مكانیسم مذكور دیرتر شروع شود. مصرف آب به مقدار فراوان در وعده سحرى و بالاخص ما بین غذا توصیه نمی‌شود چرا كه طى اشاره اى كه قبلاً شد باعث رقت اسید و آنزیمهاى گوارشى شده و اختلال در روند هضم را باعث می‌شود.

 

خانمهاى شیرده با رعایت چه تغذیه اى در هنگام روزه دارى سلامت شان تضمین می‌شود؟

 

دركتب تخصصى تغذیه آمده است كه حدود یك سوم نیاز براى ترشح شیر از ذخایر چربى بدن كه در سه ماهه سوم حاملگى تشكیل شده است تأمین می‌گردد و دو سوم دیگر از طریق تغذیه بایستى مهیا گردد رژیم غذایى مادر شیرده بایستى غنى از پروتئین، كلسیم، آهن و ویتامین ها باشد و در صورت لحاظ نكردن این مواد در رژیم غذایى وى دچار كمبودهاى شدید و نهایتاً عوارض خطرناكى چون پوكى استخوان، خرابى دندانها، كم خونى و ریزش مو می‌شود. طبق فتواى مراجع عظام مادران شیرده می‌توانند روزه بگیرند ولى اگر بعد از چند روز احساس كردند كه روزه سبب كاهش در مقدار شیر آنها شده است روزه گرفتن جایز نیست. به مادران در دوران شیردهى توصیه می‌شود در وعده هاى غذایى سحرى، افطار و شام از مواد سرشار از آهن (مثل گوشت و حبوبات) و كلسیم (مثل شیر و لبنیات) بیشتر استفاده كنند و از خوردن ادویه جات، فلفل، سیر، پیاز و زیره كه سبب بد بو شدن شیر می‌شود پرهیز كنند چرا كه مكیدن فرزند یكى از عوامل مؤثر در ترشح شیر است و بد بو شدن شیر سبب عدم مكش نوزاد شده ومنجر به كاهش یا قطع شیر می‌گردد.

 

آیا در سنین مختلف هنگام روزه دارى باید تغذیه متفاوت باشد؟

 

نیازهاى تغذیه اى در سنین مختلف متفاوت است نیاز به انرژى با افزایش سن كاهش می‌یابد كه در ارتباط با كاهش اندازه بدن، كاهش توده چربى و كاهش فعالیت فیزیكى است. نیازهاى پروتئینى در سالمندان كمی‌بیشتر از افراد جوانتر می‌باشد چرا كه براى حفظ تعادل نیتروژنى و پیشگیرى از تعادل منفى نیتروژنى وجلوگیرى از تحلیل عضلات لازم است. با توجه به اینكه افراد سالمند به علت كم تحركى اكثراً دچار یبوست هستند مصرف كربوهیدراتهاى پیچیده مثل سبزیجات، غلات كامل و میوه ها در وعده هاى سحرى و افطارى نسبت به سنین جوان بیشتر توصیه می‌شود چرا كه این گروه از مواد غذایى ذكر شده باعث جلوگیرى از یبوست می‌شوند.

 

در افرادى كه از رژیم هاى غذایى استفاده می‌كنند، باید به چه صورت در مدت این ماه عمل كنند؟

 

افرادى كه به جهت كاهش یا افزایش وزن از رژیم هاى غذایى استفاده می‌كنند بایستى ناهار رژیم را در سحرى میل كنند و وعده غذایى مربوط به صبحانه رژیم را براى افطار در نظر گرفته و شام رژیم را هم در جاى خود و به جاى شام ماه مبارك رمضان استفاده كنند.

 

زولبیا و بامیه به صورت سنتى از قدیم سر سفره هاى افطار است، ضرورتى در مصرف آن وجود دارد؟

 

همانگونه كه قبلاً نیز عرض كردم هنگام افطار ذخیره قندى بدن بسیار كم است و به همین دلیل بهتر است در زمان افطار با خوردن مواد قندى این كمبود جبران شود هنگام افطار توصیه می‌شود زولبیا یا بامیه البته به مقدار كم مصرف شود چرا كه مصرف بیش از حد آن به خاطر استفاده از روغن، كره و ماست و ادویه جات مختلف درتركیبات این نوع شیرینى جات و عدم اطمینان كافى به منابع مذكور ممكن است سبب مسمومیت هاى غذایى شود. علاوه بر آن مصرف بیش از حد زولبیا و بامیه با توجه به اینكه اشتها را كاهش می‌دهد باعث عدم مصرف مواد مورد نیاز دیگر می‌شود.

 

احتیاجات كالرى در زنان و مردان به چه میزانى است؟

 

لازم به توضیح است كه در ماه مبارك رمضان میزان نیاز به كالرى تفاوت چندانى باحالات غیر روزه نداشته و فقط نحوه زمان بندى مصرف مواد غذایى در جهت آزاد شدن ذخایر چربى فشرده و قدیمی‌ و جایگزین شدن آنها با بافت جدید و قابل دسترسى متفاوت است كه در جدول زیر براساس وزن و میزان فعالیت نشان داده شده است.

 

میزان كاهش وزن در ماه مبارك رمضان تا چه حدى باید باشد؟

 

با توجه به اینكه در ماه مبارك رمضان در بیشترین زمان فعالیت (طول روز) كمترین مصرف مواد غذایى را داریم به همین خاطر با توجه به اینكه فعالیتهاى روزمره سبب از دست رفتن كالرى می‌شود و وزن كم خواهد شد این مسأله در مورد افراد مختلف با توجه به جنس (مرد یا زن) ، وزن و سن متفاوت است ولى در حالت معمول بین 2 الى 4 كیلوگرم كاهش وزن وجود دارد كه این كاهش قسمتى به از دست دادن كالرى و قسمتى هم به عدم دریافت مواد غذایى و آب مربوط است.

 

در کسانی که به نحو صحیح روزه نمی‌گیرند و دو وعده غذای نسبتاً سبک در سحری و افطار می‌خورند روزه سبب لاغری می‌شود . به بیان دیگر، اگر در هنگام روزه داری یک وعده غذای انسان حذف شود طبعاً کالری دریافتی کمتر از میزان نیاز بوده و برای تأمین مازاد نیاز به انرژی از چربی ذخیره در بدن استفاده خواهد شد و فرد لاغر می‌شود . اما اگر غذای مصرفی در سحر ، افطار و تا هنگام خواب ، در حد نیاز بدن و یا حتی بیشتر باشد لاغری رخ نمی‌دهد .

 

چه غذاهایی برای سحری مناسب است ؟

 

سحری باید ویژگی یک وعده ناهار را داشته باشد. ضمن این که باید به گونه ای باشد که احساس تشنگی را به حداقل برساند. غذاهایی که آب جذب می‌کنند مثل ماکارونی ، ته دیگ و آش رشته ایجاد تشنگی می‌کنند. استفاده از سالاد و هندوانه تا حدود زیادی مانع تشنگی می‌شود .

 

چه غذاهایی برای افطار مناسب است ؟

 

به دلیل آن که معده چند ساعت خالی بوده بهتر است با مایعاتی که تقریباً درجه حرارت بدن را دارند شروع کنید. آب جوش یا چای کم رنگ یا سوپ‌هایی که زیاد غلیظ نباشند برای این منظور مناسبند. قند یا خرما که سریعآً جذب می‌شود بهتر است ابتدا با آب جوش یا چای خورده تا قند خون را کمی‌افزایش دهد.

 

آیا خوردن دو وعده غذا به جای سه وعده برای بدن ایجاد مشکل می‌کند ؟

 

اصولاً هیچ ترجیحی برای آن که در طول روز مثلاً سه وعده یا چهار وعده غذا بخوریم در بزرگسلان وجود ندارد . اما در کودکان و نوجوانان به سبب کوچک بودن حجم معده حتماً سه وعده غذای اصلی و دو میان وعده لازم است .

 

در مورد نوجوانانی که روزه بر آنان واجب است باید حجم و کیفیت دو وعده غذای سحری و افطار در حدی باشد که نیازهای آنان را تأمین کند و رشد آنان را به تعویق نیندازد .

 

آیا روزه مانع درس خواندن می‌شود ؟

 

ممکن است در ساعات آخر روز و قبل از افطار، به دلیل کاهش نسبی قند‌خون قدرت تمرکز و یادگیری پایین بیاید . البته افراد با هم تفاوت دارند. توصیه ما این است که دانش آموزان و دانشجویان درس خواندن را از صبح زود شروع کنند و ساعات‌های آخر روز را برای استراحت بگذارند .

 

آیا روزه سبب پیدایش کمبود ویتامین ها و املاح بدن می‌شود ؟

 با خوردن سبزی و میوه و شیر در دو وعده سحر و افطار نیاز بدن به ویتامین‌ها و املاح بدن به خوبی تأمین می‌شود . 
 
با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
پربیننده های تکناز
جدیدترین مطالب
لیزر
بچه های آسمان
Xبستن تبليغ
Xبستن تبليغ
فوتبال