تبلیغات

تبلیغات

روزنگار واقعه ی کربلا سال ۶۰ هجری قمری

مجموعه : دینی
روزنگار واقعه ی  کربلا سال ۶۰ هجری قمری

 

(1)  15رجب (4 اردیبهشت)

مرگ معاویه

معاویه پس از 42 سال حکومت،که از سال 18 هجری از سوی عمر به عنوان والی دمشق تعیین شده بود،در سال 60 هجری به درک واصل شد.

(2) رسیدن خبر مرگ معاویه

خبر مرگ معاویه از عموم مردم پنهان شده بود.
یزید در نامه ای از والی مدینه(ولید بن عتبه) می خواهد از حسین بن علی(ع) و عبدالله بن زبیر بیعت بگیرد و چنانچه خودداری کردند سر آنها را برایشان بفرستد.

(3) 27رجب(16 اردیبهشت)

نپذیرفتن بیعت با یزید

ولید بن عتبه،امام حسین(ع) را برای بیعت احضار می کند.امام با اصحاب خود می رود و از آنها می خواهد چنانچه اشاره کردم وارد شوید.

امام پس از شنیدن سخنان ولید می فرمایند:

“… ما خاندان پیامبر(ص) گنجینه ی رسالت و جایگاه رفت و آمد فرشتگان الهی و محل رحمت هستیم…”

“…یزید مرد فاسق و شرابخوار است و فردی مثل من با مثل او هرگز بیعت نخواهد کرد.”

(4) 28رجب(17 اردیبهشت)

خروج از مدینه

هرکه دارد هوس کربُ بلا…

امام پس از پاسخ ولید و اعلام بیعت با یزید تصمیم خروج از مدینه شد.پس از زیارت جدش و مادرش و امام حسن(ع)،با “ام سلمه” و “محمد بن حنیفه” دیدار و خداحافظی می کند.
برخی از ایشان می خواهند که سکوت کنند و برخی پیشنهاد فرار و عبور از بی راه را می دهند.
امام حسین (ع) شب قبل از حرکت در جمع یاران سخن می گویند:
“هر کس خود را برای دیدار آماده کرده و قصد بی نیازی در راه ما را دارد با ما کوچ کند”
سر انجام روز 28 رجب،کاروان امام حسین(ع) به سوی مکه حرکت می کند.

(5) عبدالله بن مطیع عدوی

عبدالله بن مطیع فردی عافیت طلب است.او سعی می کند امام حسین(ع) را از رفتن به مکه باز دارد.

 

(6) 3 شعبان (22 اردیبهشت)

ورود به مکه

سکونت در شعب ابی طالب

حاجیان و عمره گزاران از امام حسین(ع) استقبال می کنند.امام در خانه ی عباس بن عبدالمطلب در “شعب ابی طالب” ساکن می شوند.

(7) والی شهر مکه

والی شهر مکه ابتدا روش مسالمت آمیز با امام حسین(ع) داشت.

– پس از مدـتی او هم علیه امام،اقداماتی انجام می دهد.

– ضمن تحت نظر قرار دادن امام سعی می کند جلوی اقدامات و حرکت را بگیرد.

*شایعات ترور امام حسین(ع) به شدت مطرح می شود.

 

(8) اقدامات امام در شهر مکه

– نامه نگاری به سران و اشراف و شخصیت های بلاد اسلامی و دعوت آنها به همکاری و اقدام علیه حکوت یزید
– ارسال نامه به “محمد بن حنیفه” و سایر بنی هاشم در مدینه برای پیوستن آنها به کاروان
– پس از آن عده ای از بنی هاشم از مدینه حرکت کرده و در مکه به کاروان امام می پیوندد.
– روشنگری امام در دیدارهای مختلف با مردم و ایراد خطبه های متعدد

(9) 10 رمضان (26 خرداد)

رسیدن اوّلین سری نامه ها

پس از انتشار خبر مرگ معاویه و نپذیرفتن بیعت و هجرت امام به مکه،مردم کوفه و شیعیان گرد هم آمده و نامه هایی را توسط عبدالله بن مسمع و عبدالله بن وآل به امام حسین(ع) ارسال نموده و از ایشان خواستند به کوفه بیایند.

این دو پیک روز دهم رمضان وارد مکه شدند.از این به بعد پی در پی نامه هایی توسط شخصیت های مهم کوفه برای امام حسین(ع) ارسال شد که گاهی در یک روز 600 نامه به امام می رسید.با افزایش نامه های کوفیان امام تصمیم گرفت نماینده ی خود را به کوفه بفرستند.

(10) اقدامات یزید

– برخی از والیان عزل و برخی دیگر ارتقاء می یابند.
– ارسال نامه به افراد با نفوذ و تهدید و ارعابِ آنها
– ارسال نامه برای عموم مردم مدینه و تهدید آنها به خصوص بنی هاشم و بیان عواقبِ وخیم پیوستن به کاروان امام(ع)
– اعزام جاسوسان متعدد به مراکز مهم
– اعرام افراد برای ترور امام حسین(ع) در مکه
– گرفتن بیعت از افراد با نفوذ
– ایجاد جو تهدیدآمیز و فشار در اکثر نقاط

 

(11) 15 رمضان (31 خرداد)

اعزام مسلم به کوفه:

 

امام(ع)،در 15 رمضان،مسلم بن عقیل را همراه با نامه ای به سوی کوفه فرستاد.

 

(12) پیام امام به مردم کوفه

قسمتی از نامۀ امام

“… برادر و پسر عمویم مسلم بن عقیل بن ابیطالب را نزد شما فرستاده و به او فرمان دادم که وضعیت کوفه و رأی و نظر شما و بزرگان کوفه را برایم بنویسد…”

“…اگر آنچنان که فرستادگان شما گفته اند و در نامه هایتان نوشته اید،هستید، همراه مسلم به پا خیزید و با او بیعت کنید و او را تنها نگذارید.به جانم سوگند امام عامل به کتاب الهی و بر پا دارنده ی عدالت،با کسی که به ناحق حکم می کند و به راهی درست هدایت نمی کند،برابر نیست.”

(13) 5 شوال (20 تیر)

ورود مسلم بن عقیل به کوفه:

 

مسلم پس از سختی های فراوان وارد کوفه می شود.

 

(14) برخورد حاکمیت با مسلم

نعمان بن بشیر“،والی کوفه جهت جلوگیری از همراهی مردم کوفه با مسلم و کنترل او اقداماتی انجام می دهد.
گزارشاتی از جاسوسان مبنی بر بی کفایتی والی کوفه در کنترل حرکت مسلم،به یزید واصل می شود.
والی کوفه(نعمان بن بشیر) از سوی یزید عزل و “ابن زیاد” جانشین او می شود.

(15) 22ذی القعده
     (17 شهریور)

قیام مسلم

نامۀ مسلم به امام حسین(ع)

پس از استقبال و بیعت مردم کوفه با مسلم،او به امام نامه می نویسد:
“…جماعت کوفیان با شما هستند،پیشنهاد می کنم پس از مطالعه ی نامه حرکت نمائید…”
نامه ی مسلم توسط “قیس بن مسهّر” به سوی امام فرستاده می شود.

(16) نامه به بصره

امام نامه ای را به مردم بصره می نویسند.

عبیدالله بن زیاد،والی بصره به نامه ی امام(ع) دست می یابد.

(17) والی کوفه و بصره

برخی از اقدامات ابن زیاد

– زندانی نمودن و به شهادت رساندن میثم تمار
– دستگیری و اعدام برجسته ترین یاران امام (عبدالله بن مقطر ، هانی بن عروه، مسلم بن عقیل ، قیس بن مسهّر)
– اعزام سپاهیانی که جهت دفاع از مرزها تجهیز شده بودند،به جنگ با امام حسین(ع)
– حرکت از بصره و آمدن به کوفه و  مبارزه با مسلم بن عقیل

 

(18) اعزام عمر بن سعد

امیرالحاج یزید به مکه

– عمر بن سعد بن عاص به عنوان امیر الحاج با عده ای از نظامیان،از سوی یزید، عازم مکه شدند.
– آنها ضمن ارعاب مردم مکه،مأموریت ترور امام را در هنگام حج،داشتند.

حج سال 60:

حج سال 60 هجری قمری وضع متفاوتی پیدا کرده بود.

– جو ارعاب از سوی یزید
– حضور امام حسین(ع) و بزرگان بنی هاشم در مکه
– انتشار خبر مرگ معاویه،انتشار اخبار کوفه و بصره
– خطبه های امام(ع) با حاجیان و مردم کوفه
– و …

(19)  توصیه به امام حسین(ع)

امام برای حرکت به طرف کوفه آماده می شد.

عده ای نگران شدند و از امام حسین(ع) می خواستند به کوفه نرود و کسانی از یاران،پیشنهاد های دیگر داشتند که از آن جمله اند:

– ابن عباس
– محمد بن حنیفه
– عبدالله بن جعفر(همسر زینب(س))
– ابن زبیر
– ابن عمر(فرزند خلیفه ی دوّم)
– جابر بن عبدالله انصاری
– و …

(20) 8ذی الحجه (21 شهریور)

قبل از عرفه

خروج از مکه

امام حسین(ع) حج تمتع خود را تبدیل به عمره ی مفرده نموده و در هنگامی که حاجیان به طرف عرفات حرکت می کردند،به سوی کوفه حرکت کردند.

(21) 9ذی الحجه(22 شهریور)

شهادت مسلم در کوفه

منزلگاه تنعیم

امام حسین(ع) ضمن تجهیز کاروان حسینی در تنعیم ،به طور مخفیانه به سوی کوفه حرکت می کنند.
– سربازان حاکم مکه که به دنبال آنها می گشتند تا آنها را دستگیر نمایند،موفق به پیدا کردن آنها نمی شوند.
– عبدالله بن عمر با امام حسین(ع) ملاقات نموده و از او می خواهد به مکه بازگردد.

(22) دیدار فرزدق با امام(ع) 

منزلگاه صفاح

در منزلگاه صفاح،فرزدق شاعر معروف با امام حسین(ع) روبرو شده و تحلیل خود را از مردم کوفه برای امام حسین(ع) می گوید:

دل های آنها با شما و شمشیرهای آنها علیه شماست

(23) 14ذی الحجه
    
(27 شهریور)

پیوستن فرزندان زینب(س)

منزلگاه ذلت عرق

– “بشر بن غالب” که از عراق می آمد،با امام حسین(ع) ملاقات کرد و اوضاع عراق را برای امام حسین(ع) تشریح کرد.
– پسران حضرت زینب(س)،عون و محمد،همراه با نامه ای از عبدالله بن جعفر(پدرشان) مبنی بر عدم اعتماد به کوفیان،به کاروان حسینی می پیوندند.

(24) پاسخ نامۀ امام به مسلم

منزلگاه بطن رمه

قیس بن مسهّر که نامه ی مسلم بن عقیل را برای امام حسین(ع) آورده بود،از سوی امام،همراه با نامه ای به مسلم،به سوی کوفه روانه می شود در حالی که مسلم به شهادت رسیده بود.

قیس در همان ابتدای جدائی از کاروان حسینی،دستگیر می شود.

(25) 15ذی الحجه(28 شهریور)

منزلگاه فایده

این منزلگاه در بین راه مکه تا کوفه قرار دارد.

کاروان حسینی در 15 ذی الحجه به آنجا وارد می شود

(26) 21 ذی الحجه (3 مهر)

منزلگاه زروه

پیوستن زهیر

زهیر بن قینکه از خونخواهان عثمان بود و نمی خواست با امام حسین(ع) ملاقات داشته باشد ،در این منزلگاه با دعوت امام،با امام حسین(ع) ملاقات نمود.

زهیر آنچنان تحت تأثیر امام حسین(ع) قرار گرفت که تا آخرین لحظه ی شهادت از آن حضرت جدا نگشت.

(27) 22 ذی الحجه (4 مهر)

منزلگاه ثعلبیه:

 

رسیدن شایعه ی کشته شدن مسلم بن عقیل،به امام حسین (ع)،در منزلگاه ثعلبیه صورت گرفت.

(28) 23 ذی الحجه (5 مهر)

منزلگاه زَباله

قطعی شدن خبر شهادت

– خبر قطعی شهادت مسلم بن عقیل به امام رسید و آن حضرت را سخت غمگین ساخت.
– خبر شهادت قیس بن مسهّر که امام حسین(ع) او را چند روز قبل به سوی کوفه فرستاده بود،به امام رسید.
– خبر شهادت “عبدالله بن یقطر” (برادر رضاعی امام حسین(ع)) به امام رسید.
– با شنیدن اخبار شهادت،گروهی از کسانی که کاروان حسینی را همراهی می کردند از آنها جدا گشتند.

(29) 26 ذی الحجه (8 مهر)

منزلگاه شراف

آب بردارید

امام حسین(ع) در این منزلگاه به کاروانیان توصیه کردند که آب فراوان با خود بردارند.

پس از حرکت از شراف،سپاه حر،همچون نخلستانی متحرک در منظر دید کاروان حسینی قرار گرفت.

 

(30) 27 ذی الحجه (9 مهر)

منزلگاه ذوحم

دشمن سیراب می شود

حر بن یزید ریاحی،با سپاهیانش تشنه کام به کاروان حسینی می رسد.
به دستور امام حسین(ع) حتّی اسب های آنها سیراب می شوند.
امام نماز جماعت می خواند و حر و یارانش با اقتدا به امام حسین(ع)،نماز جماعت می خوانند.

(31) 28 ذی الحجه (10مهر)

منزلگاه عذیب

 – ملحق شدن چهار تن از کوفیان از جمله “نافع بن هلال” به کاروان حسینی
– بیان چگونگی شهادت “قیس بن مسهّر” برای امام حسین(ع)

(32) 29ذی الحجه
    
(11مهر)         

منزلگاه قصر بنی مقاتل

– عبدالله بن جعفر(همسر حضرت زینب(س)) با امام(ع) دیدار می کند.
حضرت او را به همراهی دعوت می کند،امّا او نمی پذیرد.

(33) 2محرم (13مهر)

منزلگاه نینوا

ورود به کربلا

– کاروان حسینی با محدودیت های سپاه حر مواجه شده بود.
نامه ی ابن زیاد به حر می رسد و او به دستور ابن زیاد از ادامه ی حرکت کاروان جلوگیری می کند.
– کاروان در کربلا متوقف می شود.
– “زهیر” از امام اجازه ی نبرد با سپاه حر را مطرح می کند ولی امام می فرمایند:
ما آغازگر جنگ نیستیم.
– خیمه گاه بر پا می شود.

(34) 7محرم
     (18مهر/سه شنبه)

بستن آب

-حلقه ی محاصره دشمن تنگتر می شود.
– هر روز بر تعداد لشکریان افزوده می شود.
– عمر بن سعد در اجرای فرمان عبیدالله بن زیاد،”عمر بن حجاج” را مامور جلوگیری از رسیدن آب به خیام حسینی می کند.
– امام(ع) عمر سعد را نصیحت می کند امّا نصایح در او تاثیر نمی کند.

 

(35) 9محرم
(
20مهر/پنج شنبه)

تاسوعا

– شمر برای حضرت عباس(ع) و برادرانش امان نامه می آورد که با واکنش شدید آنها مواجه می شود.
– عصر هنگام “عمر سعد” می خواهد به خیام حسینی یورش ببرد،امام حسین(ع)، 20 تن از یاران را به همراه حضرت عباس(ع) به سوی او می فرستند.
– عباس(ع) با آنها مذاکره می کند و قرار می شود تا صبح فردا مهلت داده شود.

 

(36) 10 محرم

شب عاشورا

– امام حسین(ع) یارانش را در خیمه ای گرد می آورد.او بیعت را از آنان بر می دارد و از آنها می خواهد با استفاده از تاریکی شب از منطقه خارج شوند.
– یاران امام یک به یک با امام(ع) سخن گفته و اعلام می کنند تا آخر همراه او خواهند بود.
– امام(ع) نحوه ی شهادت و جایگاه آنها را در بهشت،به آنها نشان می دهد.
– شب تا صبح به عبادت مشغول می شوند.
– در اطراف خیمه ها،خندق ها آماده می شوند.
– و…

(37) 10محرم(21مهر)

صبح عاشورا

– سپاه دشمن آرایش جنگی به خود می گیرد.
– سپاه امام حسین(ع) آرایش جنگی به خود می گیرد.
زهیر بن قیس در میمنه ، حبیب بن مظاهر در میسره و آقام عباس بن علی(ع) پرچمدار در قلب لشکر قرار می گیرند.
– تیر اندازی عمر سعد و سپس تمام تیراندازان یکباره لشکر حق را مورد هدف قرار می دهند.
– شهادت تعدادی از یاران.
– درگیری پراکنده دو سپاه.

میمینه: سمت راست لشکر
میسره: سمت چپ لشکر

(38) 10محرم (21مهر/جمعه)

نماز ظهر عاشورا

– پس از شهادت بعضی از یاران و در گیری های پراکنده،یکی از یاران،نزدیک شدن وقت نماز ظهر را متذکر می شود.امام حسین(ع) او را دعا می کنند.

– امام(ع) به نماز می ایستد.

– یاران در پشت سر او و چند تن در مقابل مراقب حرکت دشمن می باشند.

– نماز پایان می یابد و محافظین که خود را در مقابل تیرها قرار داده بودند،به شهادت می رسند.

(39) 10محرم(21مهر)

بعد از ظهر عاشورا

– سخنرانی امام حسین(ع).
– سخنرانی زهیر.
– نبرد تن به تن.
– شهادت تمام یاران حتّی آقام عباس بن علی(ع).
– آتش زدن خیمه ها.
– تنها ماندن ارباب حسین(ع) و شهادت او.

(40) شام غریبان

غروب عاشورا

– آتش گرفتن خیام.
– غارت خیمه گاه.
– فرار زنان و کودکان.
– اسیر گرفتن بازماندگان کاروان حسینی.
– اسب تاختن بر اجساد شهیدان.
– رقابت قبایل برای بردن سرهای شهدا به نزد “ابن زیاد” و …
– نماز نشسته زینب(س) در نیمه های شب.

(41) 11محرم (22مهر)

عبور از کنار قتلگاه

– اُسرا را از کنار قتلگاه عبور می دهند.

– کوفیان مشغول یافتن کشتگان خود و دفن آنها می باشند.

-در شهر کوفه اعلام حالت فوق العاده گشته و تزیین شهر برای استقبال از کاروان اُسرا و …

 

(42) 12محرم (23مهر)

صدای علی(ع) پس از 20سال!

– عمر سعد با کاروانِ اُسرا وارد کوفه می شود.
– زینب(س) برای کوفیان خطبه می خواند.
– گرداندن کاروانِ اُسرا و سرها در کوچه های کوفه.
– حضور اسرا در مجلس “ابن زیاد” در مسجد کوفه و عکس العمل “عبدالله بن عفیف ازدی” در مقابل سخنان ابن زیاد و کشته شدن او
– و…

(43) 15محرم (26مهر)

حرکت به سوی شام

-اُسرا را در حالی که بر گردن امام زین العابدین(ع) غل و زنجیربود،با وضعیت خاصی به طرف شام بردند.

– “مفخر” ، “ثعلبه عائذی” و “شمربن ذی الجوشن”،مأمور بردن قافله اسرا به شام بودند.

 

(44) 1صفر(12 آبان)

ورود قافله اسرا به شام

– قافله ی اُسرا تحت عنوان افرادی که بر علیه دین خدا قیام کرده و اسیر شده اند(خارجی)،وارد شهر دمشق گردیدند.
– در مسجد اموی،قافله ی اسیران را درمحل خاصی که دیگران بتوانند آنها را ببینند قرار دادند.
– در مسجد اموی،امام سجاد(ع) سخنرانی کرد و پیام قیام حسینی را برای شامیان بیان کرد.
– در بین سخنان وی،به دستور یزید،مؤذن اذان گفت ولی امام سجاد(ع) به سخنان خود ادامه داد.

(45) مجلس یزید

– یزید به سر مبارک امام حسین(ع) توهین می کند.
– سر مبارک،قرآن می خواند.
– یزید اظهارات کفر آمیز می کند.
– زینب(س) جواب یزید را می دهد و سخنانش،جو را علیه یزید،بر می گرداند.
– مخالفت با یزید آغاز می شود.

(46) خرابه ی شام

شیخ صدوق از فاطمه دختر علی نقل می کند:
سپس یزید(لعنة الله علیه) اُسرا را در محلی که از سرما و گرما محفوظ نبود زندانی کرد و …
– آزار شامیان در مدتی که اُسرا در خرابه زندانی بودند،بسیار بود،به قدری که امام زین العابدین(ع) بعدها درباره سخت ترین دوران فرمود:
           «الشام، الشام، الشام»

(47) 4صفر(16 آبان)

تغییر اوضاع علیه یزید

– اهل بیت،کاخ یزید را تبدیل به عزاخانه و ماتم سرا نمودند.
– تاثیر سخنان و افشاگری های زینب(س) و امام زین العابدین(ع) و آشکار شدن دروغ های دستگاه اموی،شام را دچار مشکلات فراوان نمود…
حتّی برخی گفته اند یزید مجبور شد تغییر رویه داده به حدی که به زنان خود اجازه داد برای شهدای کربلا مجلس عزا بر پا کنند.

ابن قتیبه می گوید:
“یزید برای حسین گریست و خاندان یزید هم بلند گریستند.”

(48) یزید در گرداب سقوط

یزید برای رهایی از مخمصه ای که خود ایجاد کرده بود و اینکه حکومت خود را متزلزل می دید نسبت به قتل امام حسین(ع) اظهار پشیمانی کرد و این زیاد و عمر سعد را مورد لعنت قرار داد و دستور داد از اهل بیت(ع) دلجویی شود.

 

(49) 8صفر(20 آبان)

بازگرداندن اموال غارت شده

بازگشت به شام

– یزید دستور آزادی اُسرا را داد و از آنها خواست در شام بمانند ولی آنها نپذیرفتند.
-یزید هدایایی را برای اُسرا آورد و از آنها خواست هدایای او را بپذیرند که آنها نپذیرفتند و اعلام کردند اموال غارت شده ما را به ما برگردانید.

(50) 20صفر(2 آذر)

اربعین حسینی

سید بن طاووس می گوید:

“چون اهل بیت از شام باز گشتند و به عراق رسیدند به راهنما گفتند ما را به کربلا ببر.”

برخی از مورخین عبور قافله از کربلا در بازگشت به مدینه در 20صفر سال 61 را قابل قبول ندانسته اند.

(51) بازگشت به مدینه

 

(52) منبع:

بنر راهروی سولۀ ورزشیِ سایت قدیم دانشگاه ملی زابل به نام روزنگار کاروان حسینی

 
 

تبلیغات