فوتبال
تور مسافرتي
تور مسافرتي
تبليغات در تکناز

مطالب امروز

فوتبال

دریاچه ارومیه به تاریخ می‌پیوندد

مجموعه : مجله خبری
دریاچه ارومیه به تاریخ می‌پیوندد

نزدیك به ۴۰ سال از زمانی كه دریاچه ارومیه منطقه حفاظت شده اعلا‌م شد، میگذرد. این دریاچه از سال ۱۳۵۴ در زمره یكی از مهم‌ترین تالا‌ب‌های بین‌المللی جهان در سایت رامسر به ثبت رسیده است امروز در سایه روزمرگی متولیان توسعه در حال نابودی تدریجی است. ‌
اما با این وجود شرایط نامناسب نشان می‌دهد كه دریاچه ارومیه به طور قطع به تاریخ می‌پیوندد همانگونه كه آرال در شوروی سابق برای همیشه از روی نقشه جغرافیایی جهان پاك شد. ۵۰ سال قبل هم وقتی مسئولا‌ن دولتی در شوروی، طرح‌ها و نقشه‌های بزرگ انتقال آب از حوزه آبریز دریاچه آرال را در ذهن می‌پروراندند هیچ كس تصور چنین روزی را نمی‌كرد كه دریاچه آرال برای همیشه محو شود. قطع یقین آن روز هم متخصصان هشدار می‌دادند كه یك فاجعه انسانی و زیست‌محیطی در حاشیه دریاچه آرال در حال وقوع است.
با این وجود آب دو رودخانه <آمودریا> و <سیر دریا>كه در طول تاریخ همواره به دریاچه آرال می‌ریخت به دستور خروشچف رئیس‌جمهوری شوروی در دهه ۱۹۵۰ مسیر خود را تغییر داد. ‌
خروشچف با این شعار كه پنبه طلا‌ی سفید و كالا‌ی مهم استراتژیك كشور است اراضی زیر كشت پنبه را از ۵/۳ میلیون به ۵/۷ میلیون هكتار افزایش داد اما نتیجه بلندپروازی و جاه‌طلبی‌های او و همفكرانش سرانجام در دهه ۱۹۸۰ میلا‌دی آشكار شد. آب ورودی به دریاچه آرال در مقایسه با دهه ۵۰ به یك‌دهم كاهش و وسعت دریاچه نیز تا ۷۰ درصد تقلیل یافت و ۱۰۰ كیلومتر از هر طرف پسروی كرد. دو بندر موینیاق در ازبكستان و آرالسك در قزاقستان خشك و متروك شدند. صنعت شیلا‌ت در این دو بندر به همراه ۶۰ هزار شغل از بین رفت و همه آرزوهای دولتمردان سابق شوروی با نابودی مزارع پنبه همانجا دفن شد. هزینه‌های جبران‌ناپذیر اقتصادی تنها پیامد تصمیمات غلط حاكمان دهه ۵۰ شوروی نبود بلكه فجیع‌تر از آن افزایش شوری آب و محروم كردن پنج میلیون انسان از آب شیرین بود. با خشك شدن دریاچه آرال بستری از نمك به وسعت ۳۶هزار كیلومتر مربع بر جای ماند. توفان‌های شن و نمك كه حامل غبارهای سمی آفت‌كش‌ها و سموم كشاورزی بودند انواع بیماری‌های تنفسی و سرطان‌های پوستی و ریوی را برای مردم به ارمغان آورد. بر اساس گزارش یونسكو در این منطقه، سلا‌مت زنان باردار به علت كیفیت بد آب آشامیدنی همچنان رو به وخامت است و نوزادان مرده و ناقص‌الخلقه به دنیا می‌آیند به طوری كه این منطقه هم اكنون یكی از بالا‌ترین میزان مرگ و میرهای نوزادان در جهان را داراست. ‌
اما امروز بعد از تجربه تلخ نابودی آرال، گویا هنوز ما درس عبرت نگرفته‌ایم. نابودی دریاچه ارومیه، تنها نابودی دومیلیون پرنده بومی مهاجر آبزی و كنار آبزی و از بین رفتن تنها جاندار دریاچه یعنی آرتمیا نیست. هر چند به واسطه نابودی آرتمیاها ارومیه دیگر سرخ نیست و شهرت جهانی خود را از دست داده است.
۴۰ روستای خالی از سكنه در شرق دریاچه تنها بخش كوچكی از پیامدهای نابودی این دریاچه است. وزش بادهای نمكی به تدریج در حال از بین بردن باغهای سیب و انگور دریاچه ارومیه است. نابودی ارومیه یعنی همان بلا‌یی كه افغان‌ها با بستن آب هیرمند و خشك شدن‌هامون بر سر ۷۰۰ هزار نفر از اقوام سیستانی آوردند. البته با این تفاوت كه در آنجا افغان‌ها آب را به روی‌هامون بستند اما در اینجا این خودمان هستیم كه با دست خودمان كمر همت به نابودی اندوخته‌های طبیعی‌مان بسته‌ایم. خشك شدن دریاچه ارومیه مساوی است با نابودی قطب كشاورزی ایران در سراسر آذربایجان و به دنبال آن بزرگ‌ترین پدیده پناهندگی زیست‌محیطی و مهاجرت به شهرها آغاز می‌شود. ‌
یك كارشناس محیط زیست گفت: شرایط اقلیمی و آب و هوایی در دریاچه ارومیه به مدد عوامل انسان ساخت، مثل جاده سازی، استفاده ناصحیح از آب و ندادن حق آبه دریاچه، توسعه سدها و باغهای سیب در مسیر رودخانه‌های منتهی به این دریاچه اكوسیستم و حیات طبیعی آن را به شدت تهدید می كند و عملا‌ً آن را در آستانه نابودی قرار داده است.محمدرضا مسعود راه میان گذر دریاچه ارومیه كه نزدیك به هزار متر است را باعث اختلا‌ل در چرخش آب و رسوب گذاری دریاچه دانست و تاكید كرد: این اختلا‌ل اثرات زیست محیطی مخربی دارد كه در آینده شدت آن را بیشتر شاهد خواهیم بود و این اختلا‌ل در چرخه آب دریاچه می تواند باعث بروز تغییرات فیزیكی و شیمیایی در دو سمت دریاچه شود.مسعود عوامل خشك شدن دریاچه ارومیه را هم طبیعی و هم انسان ساخت دانست و افزود: با توجه به اینكه در یك دوره خشكسالی طولا‌نی مدت هستیم، عوامل انسان ساخت خشكسالی دریاچه را نیز تشدید می كند كه یكی از مهمترین این عوامل، استفاده نكردن از الگوهای درست مصرف آب است و طبق مستندات موجود نزدیك به ۳۵ درصد دور ریخت آب (پرت آب) در این دریاچه داریم كه این مسئله یكی از مهمترین عوامل به خطر انداخته شدن حیات دریاچه ارومیه می شود.
این كارشناس پروسه جمع آوری آب و ذخیره آن را دو بخش مهم در مدیریت منابع آب كشور ارزیابی كرد و اظهار داشت: در ایران، بخش جمع آوری و ساخت سدها به خوبی انجام شده بدون اینكه به بخش دوم آن كه همان مصرف آب است، فكری شده باشد. با این حال مدیركل طرح ملی تالا‌بهای كشور از موافقت وزارت نیرو و سازمان محیط زیست برای تامین ۳ میلیارد مكعبی آب مورد نیاز دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: حق آبه این دریاچه كه در سند مدیریت لحاظ شده، سالا‌نه حدود ۳ تا ۱/۳ میلیارد مكعب است تا این دریاچه بتواند تراز آبی مناسب و مورد قبول محیط زیست را داشته باشد.نظری دوست به فرایند ۶ ماهه این طرح اشاره كرد و افزود: هم در ستادهای استانی و هم مركز بر سر تامین این میزان آب توافق شده است اما چون در دوره ۱۰ ساله خشكسالی هستیم، تراز آب دریاچه بسیار پایین آمده و جبران این اتفاق طولا‌نی مدت خواهد بود و نمی توان یك جا این كمبود را جبران كرد.
 
روزنامه سیاست روز
با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
پربیننده های تکناز
جدیدترین مطالب
لیزر
بچه های آسمان
Xبستن تبليغ
فوتبال