فوتبال
تور مسافرتي
تور مسافرتي
تبليغات در تکناز
فوتبال

تصویر اعتیاد از منظر سلامت در سینما

اعتیاد چه به عنوان یك نابهنجاری و جرم و چه به عنوان یك بیماری همواره مورد توجه فیلمسازان و اهالی سینما بوده است البته انچه در حافظه هنری مردم از تصویر اعتیاد در سینما و تلویزون وجود دارد بیشتر چهره و رفتار معتادان است كه گاهی به شكل كاراكترهایی كاریكاتوری در آمده است كه به بجای تلخی واقعیت صورتی كمیك و طنز به آنها میدهد و بازتابی وارونه از واقعیت را منعكس می كند.

درباره تصاویر اعتیاد و معتادان در فیلم های سینمایی و سریالهای تلویزیونی علاوه بر منتقدان سینما ، پزشكان و اهالی سرزمین سلامت نیز نقدهایی دارند و بسیاری از تصاویر را به لحاظ پزشكی و سلامت غیر علمی معرفی می كنند مثلا بارها شنیده ایم كه پزشكان نسبت به نشان دادن سیگار در فیلم های سینمای و برنامه های تلویزیونی هشدار داده اند و خطر تبلیغات سوءآنرا در نوجوانان و جوانان گوشزد كرده اند. بر اساس تعریف و تلقی جدیدی كه از سلامت وجود دارد سلامت یك مفهوم گسترده و چند ساحته ای است كه قطعا یكی از مولفه های موثر بر آن تبلیغات و سینما است.  بسیاری از پزشكان درباره اعتیاد و رویكرد فیلمسازان به آن و تصاویری كه از معتادان در فیلم و سریالها ارائه می شود نقدهای جدی دارند . دكتر هومن نارنجیها مدیركل امور فرهنگی و پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر  در این باره معتقد است :آثار گوناگون در حوزه فیلم، از 40 سال پیش از معتاد چهره‌ای درهم‌شكسته و خموده به تصویر كشیده كه این مساله باعث شده است كه بسیاری خانواده‌ها نیز از معتاد چنین تصویری داشته باشند و تا زمانی كه فرزندانشان به این شمایل درنیامده‌اند، خطر اعتیاد را احساس نكنند.

یك جوان مصرف تفننی مواد با دوستانش را یك خطر جدی تلقی نمی‌كند و باور ندارد كه روزی به چنین شمایلی درخواهد آمد. او در ذهن خود می‌گوید كه «من هیچ وقت به چنین روزی در نخواهم آمد» و به عبارتی، هم‌زادپنداری با شخصیت‌های ساخته‌شده در فیلم‌ها و یا عكس‌های گرفته‌شده، ندارد و باور نخواهد كرد كه روزی مصرف تفننی مواد كه در میان دوستانش و یا در محیط خانواده صورت می‌گیرد، از او معتادی كارتن‌خواب بسازد  . چهره‌سازی صرف از معتادان كارتن‌خواب و آخرخطی و تعمیم این چهره‌سازی به همه معتادان باعث می‌شود كه باور نكنیم، اكنون معتادانی در محیط خانواده و محل كارمان هستند. لذا بسیارند، معتادانی كه با چهره‌ای آراسته در بین ما زندگی می‌كنند و اعتیادشان برای ما قابل تشخیص نیست و همین تبلیغات غلط باعث می‌شود كه 50 درصد خانواده‌های ایرانی پنج سال دیرتر، از اعتیاد وابستگان خود مطلع شوند و این نادرست است .


اما نقدهای پزشكان صرفا به تصویر معتادان ختم نمی شود و آنها نسبت به تصویری كه از خود اعتیاد  و نحوه معرفی آن هم  ارائه می شود نقدهای دارند دكتر پرویز مظاهری دبیر انجمن روان پزشكان ایران در این باره می گوید " ما اعتقاد داریم كه اعتیاد زمینه بایو سایكوسوشیال دارند (biosychosoc) دارند یعنی هم مسائل زیستی هست هم روانی و هم اجتماعی  اما در سینما چنین رویكرد همه جانبه ای به آن نمی شود.  دكتر عبدالرحمن بخلرحیم متخصص مغز و اعصاب نیز در این باره می گوید : اعتیاد یك بیماری یا حداقل اختلال یا اغتشاش در فعالیت مغزی است  نزدیك شدن به مساله اعتیاد از طریق دانستن آنچه كه واقعا در مدارهای مغزی و بیو شیمی ارتباطات بین نوری می گذرد و بازتاب و تظاهر آن به شكل اعتیاد تظاهر می كند كه در سینما به این مساله توجهی نشده و بیشتر به عوامل خانوادگی و اجتماعی پرداخته شده است.

وی معتقد است سینمای موجود درباره اعتیاد ما را به فهم و درك اعتیاد نمی رساند بلكه ما را از اعتیاد و معتاد می ترساند ، مخاطره ها را به ما نشان می دهد اما كمكی به ارائه تصویر واقعی از معتاد نمی كند.


دكتر مظاهری همچنین به تصویری كه از روش های ترك اعتیاد در سینما می شود نقد دارد و می گوید " فیلم ها بیشتر ترك اعتیاد به شیوه سقوط آزاد را نشان می دهند مثلا یك معتاد می رود داخل یك اتاق در را به رویش می بندد و بعد خیلی سرحال و قبراق بیرون می آید این بد آموزی دارد . وقتی جوان ما این فیلم ها را می بیند با خودش می گوید ترك اعتیاد به همین سادگی است پس من كارم را انجام می دهم بعد هم برای یك هفته می روم توی یك اتاق و در را می بندم و بعدش هم سرحال بیرون می آیم " 


دكتر مظاهری می گوید : از هنرمندان می خواهم اثری در این باره بسازند كه تا كسی خودش نخواهد ترك كند ، كائنات هم جمع شوند و میلاردها تومان هم هزینه شود ترك صورت نمی گیرد.


دكتر نارنجی ها نیز همین نگرش را دارد و می گوید " 70 درصد درمان اعتیاد  جنبه روحی و روانی دارد و از بعد جسمانی خارج است اما بارها در فیلم هایی دیده ایم كه فرد معتاد را به تخت بسته اند تا با گذراندن تعریق و لرزه دوره ترك به درمان كامل و پاكی مطلق برسد غافل از این كه این مدل درمانی نیز  بدون حضور درمانگر یا مددكار جایگاهی دردرمان ندارد و با عودهای مكرر همراه است.


در همین زمینه دكتر رفیعی روانپزشك نیز معتقد است : ما در اعتیاد بهبود نداریم فرد باید دائم تلاش كند تا در بهبود بماند سینما وتلویزیون ما به تحكیم این باور برسد كه درمان اعتیاد بسیار سخت است. وی همچنین با انتقاد از یكی از سكانس های فیلم سنتوری به درمان اعتیاد با شوك كه در این فیلم استفاده شد نقد دارد و آنرا از منظر پزشكی رد می كند.
دكتر ارسیا تقوا روانپزشك هم با  انتقاد از تصاویر اغراق شده از اعتیاد می گوید : مستندی درمورد كراك از تلویزیون پخش شد كه حرف های غیر واقع و غیر علمی در آن زده شد . این كه بدن كرم می اندازد و از این قبیل اغراق ها . ما نباید برای القای ترس و هشدار دروغ بگویم چون اعتماد عمومی كم می شود و تلاش های ما بی تاثیر می ماند.


امروزه ثابت شده است كه عوامل  اجتماعی فرهنگی موثر بر سلامت حدود 50 درصد از سهم تامین سلامت جامعه را بر عهده دارد. قطعا در جهان رسانه ای شده امروز نقش سینما و تلویزیون در ارتقای سطح سلامت جامعه به وی‍ژه در بحث آموزش و فرهنگ سازی حائز اهمیت است لذا ارائه تصاویر غلط در این حوزه می تواند فرایند بهبود سلامتی را مختل كند . انتقادهای كه در این گزارش از زبان برخی پزشكان شنیدیم بخشی از نقدهای بود كه نسبت به تصاویر اعتیاد در سینما و تلویزیون  ارائه می شود . قطعا برای ساخت آثار سینمایی و تصویری در حوزه سلامت نیاز به مشاور پزشكی احساس می شود تا  با نمایش تصویری واقعی تر از مفاهیم پزشكی و بیماریها در ارتقای سطح سلامت جامعه موثر بود.
 

منتظر دیگر گزارشهای ما پیرامون موضوع اعتیاد باشید

تهیه شده در گروه خبر سلامت نیوز

پایگاه فرهنگی هنری تکناز

با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
پربیننده های تکناز
جدیدترین مطالب
لیزر
بچه های آسمان
Xبستن تبليغ
Xبستن تبليغ
فوتبال