لاچین سیر
بچه های آسمان
فوتبال ورزشی

ایران و اختراع قلیان

ایران و اختراع قلیان
تاریخ قطعی ورود تنباکو به ایران را نمی توان تعیین کرد . ولی بی شک توتون و تنباکو همراه با دست اندازی پرتغالی ها به خلیج فارس ( ۹۱۳ هجری قمری ) به ایران وارد گردیده است . اما طرز استفاده توتون و تنباکو در ایران تغییر یافت و ایرانیان برابر ذوق خود لوازمی برای دودکشی ایجاد کردند.
قلیان وسیله ای کاملا جدید و ابتکاری بود و اروپاییان از آن هیچ گونه اطلاعی نداشتند . این بی اطلاعی را می توان از شرحی که تاورنیه و شاردن از قلیان داده اند درک کرد.
تاورنیه می نویسد : ایرانیان تنباکو را با دستگاهی کاملا اختصاصی می کشند . در کوزه گلی دهان گشادی به قطر سه انگشت تنه قلیانی از چوب یا نقره که سوراخی در وسط دارد قرار می دهند و بر سر آن مقداری تنباکوی نم دار با کمی آتش می گذارند و در زیر قلیان سوراخ ممتدی است که در حالی که نفس را بالا می کشند دود تنباکو با شدت از امتداد سوراخ پایین آمده و داخل آب که به رنگ های مختلف می آمیزد داخل می شود . ایرانیان زن و مرد به طوری از جوانی عادت به کشیدن تنباکو کرده اند که کاسبی که باید روزی پنج شاهی خرج کند سه شاهی آن را به مصرف تنباکو می رسانند . بعضی ها خود اقرار دارند که استعمال این قدر دود برای آنها مضر است اما می گویند چه کنیم عادت شده است .
همجواری شمشیر و قلیان :
تنباکو را از بغداد و کردستان می آوردند و تجار انگلیسی نیز از اروپا و امریکای شمالی آن را وارد ایران می کردند . در اصفهان هم دکان های تنباکو فروشی از کیسه های توتون و تنباکو انباشته بود . در اواخر پادشاهی شاه عباس کشیدن قلیان و چپق به قدری مرسوم شده بود که اعیان و سران دولت حتی در سواری سفر و گردش قلیان همراه می بردند و همچنان سواره می کشیدند .
نمونه این وضع قلیان کشیدن را می توان در مسافرت محمد رضا بیگ سفیر شاه سلطان حسین به دربار لویی چهادهم دید . محمدرضا بیگ در تمام مجالس رسمی قلیان خود را زیر لب داشت و همیشه دو افسر ایرانی در رکاب او حرکت می کردند که یکی حامل قلیان و دیگری حامل شمشیر او بود.
تنباکویی از جنس پهن
در تاریخ آمده است که : شاه عباس با تنباکو و قلیان مخالف بود و سعی فراوان کرد که این عادت تازه را از ایران براندازد . نوشته اند که شاه عباس یک روز که جمعی از سران کشور در مجلسی میهمان وی بودند دستور داد تا همه سر قلیان ها را از پهن خشک و کوبیده اسب چاق کردند و برای سرداران و میهمانانی که قلیان می کشند به مجلس آوردند سپس رو به ایشان کرد و گفت ببینید این تنباکو چطور است ؟ آن را وزیر همدان برای من فرستاده و مدعی است که بهترین تنباکوی دنیاست . همه کشیدند و تعریف کردند و به سلیقه وزیر همدان آفرین گفتند . آن گاه شاه رو به قورچی باشی کرد و گفت : میل دارم عقیده خود را بی تعارف بگویی. قورچی باشی گفت : به سر مقدس قبله عالم که از هزار گل خوشبوتر است . شاه نظری بر او افکند و گفت : مرده شوی چیزی را ببرند که نمی توان آن را از پهن تشخیص داد .
قلیان در حرمسرا :
در زمان قاجارها هم دوباره کشیدن قلیان رونق گرفت و حتی شاه صفی جانشین او نیز قلیان می کشید .
پس از مرگ شاه عباس بار دیگر جاذبه قلیان مردم را به سمت خود کشید و مصرف قلیان عمومیت یافت تا حدی که در زمان ناصرالدین شاه قاجار قلیان به حرمسرای شاه نیز راه یافت و میان زنان حرمسرا محبوبیتی دو چندان یافت . نقش چهره شاهان قاجار روی کوزه های شیشه ای هنوز هم قلیان های عتیقه را متمایز می کند .
مبارزه با قلیان :
سیر تاریخی استفاده از قلیان چه زمانی که با تنباکوی معروف خوانسار و آتش گردان های بزرگ چاق می شد و چه حالا که با تنباکوی میوه ای دو سیب و زغال های آماده و بزرگ و نی چه های پلاستیکی در اختیار مشتریان قرار می گیرد . نشان از محبوبیت بی چون و چرای این تفنن دودی در میان مردم دارد . هر چند وقایعی مثل دستورات شاه عباس قیام تحریم تنباکوی میرزای شیرازی و یا حتی توصیه وزارت بهداشت برای جمع آوری قلیان مدتی آن را از دسترس مردم دور کند.
بازی فوتبال
با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
Xبستن تبليغ