فوتبال
تور مسافرتي
تور مسافرتي
تبليغات در تکناز
فوتبال

در راه سفر به فضا(7)

مجموعه : دانش و فناوری

روز پنجم: راه پیمایی در فضا

در یک سفر فضایی ممکن است یک راه پیمای فضایی نیز پیش‏بینی شود. اما به شما توصیه می‏کنیم که از طریق دوربین تلویزیونی و یا پنجره‏های شاتل نظاره‏گر باشید؛ چون این یکی بسیار سخت و کار حرفه‏ای‏هاست.

برای راه پیمایی در فضا، کیهان نوردان باید وارد یک محفظه ویژه شده و لباس‏های فضایی مخصو را به تن کنند. پس از پوشیدن لباس‏ها و زمانی که آنها آماده شدند، در ورودی با احتیاط کامل بسته شده و سپس در حالی که درون اتاق قرار دارند، فشار هوای داخل اتاقک پایین آورده می‏شود. در مرحله بعد، دری را که محفظه ویژه را به بخش باربری متصل می‏سازد باز کرده و از آنجا وارد بخش باربری می‏شوند. درهای بخش باربری باز شده و آنها در حقیقت در فضای آزاد کیهانی گام می‏گذارند.

راه پیمایی فضایی

تماشای آنها در حالی که بیرون از سفینه مشغول به کار هستند، بی‏نهایت مهیج است. آنها کارشان را با جدیت، اما به آرامی ادامه می‏دهند؛ در همان حال سفینه با سرعتی در حدود 30هزار کیلومتر در ساعت به دور زمین می‏گردد. سفینه وارد بخش باربری روشن است؛ اما آنها کار را متوقف نمی‏کنند. البته، لامپ‏هایی هم به کلاهخودهایشان متصل است که به فضانوردان کمک می‏کند. تقریباً چهل و پنج دقیقه بعد، هوا مجددا روشن می‏شود. رنگ‏های مختلفی که با سپیده دم ظاهر می‏شوند و همچنین طرز روشن شدن تدریجی زمین، باور نکردنی به نظر می‏رسد؛ و در مقابل چشمانتان با تمام عظمت و شکوهش ظاهر می‏شود. در همین حین، دو کیهان نورد همکار شما همچنان به کار خود ادامه می‏دهند. تمام چراغ‏ها خاموش شده‏اند تا مجدداً چهل پنج دقیقه بعد زمانی که یک شب مداری دیگر آغاز می‏شود، روشن شوند. کار به همین ترتیب پیش می‏رود تا برنامه پیش‏بینی شده پایان یابد.

لباس‏های ویژه‏آنها دارای دستگاه خنک کننده است و آنها می‏توانند به خواست خود، با توجه به شرایط، درجه حرارت را تنظیم کنند. در زیر لباس‏ها، یک لباس زیرمخصوص چسبنده پوشیده‏اند که دارای لوله‏هایی است که در طول بازوها، سینه و پشت پاها امتداد می‏یابد و آب گرم یا سرد می‏تواند در این لوله‏ها به گردش در آید. بدین‏ترتیب، درجه بدن آنان ثابت می‏ماند و فضانورد مخزن‏های اکسژنی برپشت خود حمل می‏کنند که دارای ظرفیتی معادل شش ساعت و نیم است و به آنها اجازه می‏دهد به مدت 6 ساعت کار کنند. نیم ساعت دیگر نیز به عنوان ذخیره برای مواقع اضطراری است. در درون کلاه‏ها، لوله‏ای وجود دارد که از آن به عنوان نی، برای آشامیدن آب استفاده می‏شود. در نزدیکی دهانشان نیز یک تکه شکلات قرار دارد تا هر گاه احساس گرسنگی کردند، چیزی برای خوردن داشته باشند.

پس از پایان فعالیت‏های خارج از سفینه، آنها با خستگی زیاد به محفظه مخصوص بازگشته و با دقت در خروجی را پشت سر خود می‏بندند. سپس فشار داخل محفظه به تدریج افزایش داده شده و اندکی بعد، شما باید درهای ورودی را برای آمدن آنها باز کنید.

البته این عملیات همیشه هم طبق برنامه پیش نمی‏رود. به طور مثال چند سال قبل قرار بود یک راه‏پیمایی فضایی به وسیله استانلی لاو وهانس شلگل در ایستگاه فضایی بین‏المللی صورت گیرد؛ اما به علت بیماری شلگل، «والهایم» جایگزین او شد. همچنین در جریان راه‏پیمایی «زان لو کرتین»، کیهان نورد فرانسوی، وی به قدری خسته شده بود که کیهان نورد روس مجبور شد در بازگشت به ایستگاه، به او کمک کند.

روز ششم: راه اندازی یک بخش جدید ایستگاه فضایی

تمامی کیهان نوزدان مشغول فعال کردن سامانه‏های جدیدترین بخش ایستگاه فضایی بین‏المللی یعنی «کلمبوس» هستند. طی مدتی که کیهان نوردان خوابیده بودند، مرکز هدایت پرواز بررسی‏های همه جانبه‏‏ای از وضعیت کلمبوس را به عمل آورد و پس از استراحت، به فضانوردان اجازه داد مرحله بعدی کار را آغاز کنند و سامانه‏های موجود در کلمبوس را در حداق قابل استفاده برای بقا و فعالیت کیهان نوردان به کار اندازند.

امروز برای شما هم انجام آزمایشی در نظر گرفته شده است. یکی از فضانوردان در انجام این آزمایش با شما خواهد بود. فضانوردی که مسئول برنامه است برای روشن شدن ذهن شما، درباره این آزمایش برایتان توضیح می‏دهد: «یکی از برنامه‏های ما، مطالعه اثر بی‏وزنی بر دستگاه‏های حیاتی کیهان‏نوردانی است که در ایستگاه بین‏المللی فضایی اقامت می‏کنند. به این منظور آزمایش‏هایی برای بهینه‏سازی شرایط زندگی انسان در فضا طراحی شده است. «بنا به گفته او، از نتایج این تجربیات نه تنها در فضا که برای کاهش ناراحی برخی بیماران در زمین نیز بهره‏برداری خواهد شد.

این آزمایش‏ها به کاهش مشکلات مربوط به سلامت در روی زمین کمک خواهد کرد.

زندگی در ایستگاه فضایی

آزمایش اول که «نئوسیتولیسیز» (Neocytolysis) نامیده می‏شود، به منظور درک عوامل پشت صحنه بیماری کم‏خونی طراحی شده است. در زمین و در شرایطی که گرانش همه چیز را به سمت مرکز زمین می‏کشد، خون بدن در قسمت تحتانی و پاها تجمع دارد، در فضا و زمانی که گرانش زمین توسط شتاب گریز از مرکز تحتانی و پاها حرکت کرده و چگال گلبول‏های قرمز در دیواره‏ شریان‏های بدن فضانوردان افزایش می‏یابد. در این حالت، بسیاری از گلبول‏های قرمز بیکار شده و به تدریج از بین می‏روند. این موضوع باعث می‏شود که فضانوردان به تدریج و با از دست دادن گلبول‏های قرمز خود دچار کم‏خونی شوند. این شرایط تا زمان بازگشت آنها به زمین همچنان ادامه خواهد داشت. کم‏‏ خونی شوند. این شرایط تا زمان بازگشت آنها به زمین همچنان ادامه خواهد داشت. کم خونی فضانوردان نتیجه طبیعی بودن آنها در شرایط ویژه‏ای است که مجبور به اقامت در آن هستند این آزمایش بیشتر در پی یافتن سایر عوامل پزشکی به وجود آورنده کم خونی است، و دانشمندان تلاش دارند با استفاده از نتایج چنین تحقیقاتی، راه حل‏های موثرتری برای درمان این عارضه فراگیر بیابند.

آزمایش دوم به منظور بررسی نقش بررسی نقش تغییر شکل و ابعاد ماهیچه‏ها در دردها ناحیه پایینی کمر است. این دردها که مرتبا توسط فضانوردانی که برای مدتی طولانی در شرایط بی‏وزنی اقامت می‏کنند، گزارش شده است، نتیجه ضعیف شدن ماهیچه‏های شکم و دور کمر در شرایط بی‏وزنی است. این ماهیچه‏ها در زمین و در مجاورت گرانش، به منظور حفظ شرایط ایستاده انسان به کار می‏روند، وضعیتی که در فضا مفهوم ندارد. زندگی  در این شرایط، باعث می‏شود ماهیچه‏ها بسیار کمتر از زمین تحت فشار و کار باشند. این موضوع به تدریج باعث ضعیف و لاغرتر شدن آنها خواهد شد که به دنبال آن، کشیدگی در رباط‏هایی که آنها را به مفاصل متصل کرده‏اند به وجود می‏آید. حدس زده می‏شود دلیل اصلی کمردردها همین موضوع کشیدگی رباط‏ها باشد. با درک و فهم این فرآیند علاوه بر اطلاعات بسیار با ارزشی که به دست می‏آید، دانشمندان قادر به یافتن راه حلی جامع برای این درد طاقت‏فرسا خواهند شد.

آزمایش سوم که به نام «کروموزوم- 2» شناخته می‏شود، به دانشمندان کمک خواهد  کرد تا از تاثیر پرتوهای کیهانی بر بدن فضانوردان مقیم ایستگاه فضایی بین‏المللی و مخصوصاً بر گلبول‏های سفید خون، آگاه شوند. نتایج ارزشمند این تحقیقات به دانشمندان کمک می‏کند تا ارزیابی دقیق‏تری از برنامه سکونت انسان در فضا و یا سفرهای اکتشافی بسیار طولانی مدت داشته باشند. همچنین آنها می‏توانند با استفاده از داده‏های این آزمایش، قدم‏های موثری در رابطه با بهینه‏سازی پوشش‏های عایق امواج و پرتوها برای کیهان‏پیماها و ناوهای فضایی آینده بردارند.

روز هفتم: ورزش + نظامت = شکنجه به توان2!

روز هفتم راهنما از شما می‏خواهد تا به منظور آماده شدن برای بازگشت، از امروز در برنامه ورزشی مخصوص شرکت کنید. در ایستگاه فضایی بین‏المللی تجهیزات ورزشی زیادی وجود دارند؛ برای مثال یک چرخ افقی که باید به زحمت آن را چرخاند و دوچرخه ثابتی که چشم‏انداز بسیار بدیعی به زمین دارد، در بخش روسی ایستگاه مستقر است. پاره‏ای تجهیزات ورزشی و یک دوچرخه ثابت دیگر نیز در بخش آمریکایی ایستگاه فضایی موجود است.

راهنما توضیح می‏دهد: «فضانوردان و کیهان‏نوردان هر روزه و گاهی اوقات دو بار در روز به تمرینات ورزشی می‏پردازند تا از اثرات مخرب بی‏وزنی بر ماهیچه‏ها و استخوان‏های خود بکاهند. وقتی انسانی برای مدت طولانی در شرایط بی‏وزنی اقامت می‏کند، از آنجا  که برای جا به جا شدن و یا جا به جا کردن لوازم به نیروی زیادی احتیاج ندارد، ماهیچه‏های او شروع به آب رفتن و چروک خوردن می‏کنند. وزنی وجود ندارد، بنابراین شما برای جا به جا کردن احتیاج به صرف انرژی ندارید. همچنین بدن شروع به دفع کلسیم می‏کند و فضانوردان به پوکی استخوان مبتلا می‏شوند.»

مجبور می‏شوید یک ساعتی با دوچرخه ثابت و دیگر تجهیزات ورزشی، به تقویت عضلات بپردازید. طبیعتاً این ورزش سخت حسابی عرقتان را در می‏آورد و به گرفتن دوش احتیاج پیدا می‏کنید؛ اما در آنجا از این خبرها نیست! حمام رفتن و اصولاً رعایت بهداشت در زمین نعمتی است که ما قدر آن را نمی‏دانیم.

توالت فضایی

رعایت بهداشت در فضا کار چندان ساده‏ای نیست. آنجا دوش و یا شیرآبی که آب زلال از آن جریان داشته باشد، یافت نمی‏شود. آب در آنجا به جای اینکه جریان یابد، شناور می‏شود. این موضوع، از شست و شو یک صحنه جنگی تمام عیار می‏سازد! لابد می‏پرسید آنهایی که آن بالا و در فضا اقامت دارند برای شست و شوی خود چه می‏کنند؟ مخصوصاً فضانوردانی که برای حدود شش ماه در ایستگاه مستقر می‏شوند. آنها راه‏حلی مبتکرانه برای این کار دارند.

این فضانوردان، حوله‏های مرطوب، لیف‏های نم‏دار و حوله‏های خشکی دارند که از آنها برای تمیز کردن بدنشان استفاده می‏کنند. افراد معمولا از یک حوله مرطوب و چندین حوله خشک برای این منظور استفاده می‏کنند. هر کس یک بسته بهداشتی مخصوص به خود دارد که در آن مسواک، ابراز ریش‏تراشی، کرم و سایر مایحتاج مورد نیاز وجود دارد.

مسواک زدن در فضا خود لطیفه‏ای دیگر است. شما نمی‏توانید پس از پایان مسواک زدن دهان خود با را با آب بشویید و در انتها آب داخل دهانتان را بیرون بریزید. در اینجا باید در انتهای مسواک زدن، هر آنچه در دهانتان است را قورت دهید!!

شست‏وشوی موهای سر نیز مکافاتی بس سخت است. ابتدا باید یک کیسه حاوی آب را روی سرتان بگذارید و بعد از اینکه گوی‏های کوچک آب دور و بر سر شما آرام گرفتند، با استفاده از شامپوی خشک، بسیار به آهستگی و ملایمت موهایتان را بشویید. با کوچک‏ترین حرکت حساب‏نشده‏ای، قطرات گوی مانند آب به همه طرف پراکنده می‏شوند.

آب در اینجا بسیار با ارزش است و دائما بازیابی می‏شود. یک واحد هدایت و جمع‏آوری رطوبت در ایستگاه وجود دارد که دائماً بخار آب موجود در هوا را جمع‏آوری و پالایش می‏کند تا مجدداً مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع حتی لباس‏های ورزشی فضانوردان را بعد از تمرینات ورزشی نیز شامل می‏شود. برای همین که می‏گویند فضانوردان خیلی به هم نزدیک هستند و مانند خواهران و برادران یکدیگرند. آن‏قدر نزدیک و صمیمی که عرق یکدیگر را نیز می‏نوشند!!

روز هشتم: زمانی برای استراحت !

پس از یک هفته کار و تلاش پرثمر، سرانجام روز استراحت و تفریح کیهان نوردان فرا می‏رسد آنها امروز می‏توانند روز کم دردسرتری را آغاز کنند که شامل چند معاینه پزشکی، مصاحبه با رسانه‏های همگانی و البته حمل برخی محموله‏ها از کیهان‏پیما به داخل ایستگاه فضایی است. فردا قرار است رفع زحمت کرده و به زمین باز گردید! گرچه فضانوردان مقیم ایستگاه فضایی همیشه از رسیدن مهمانان خوشحال می‏شوند، اما بازگشت آنها نیز خوشحال‏شان می‏کند؛ چون می‏توانند به کارهای برنامه‏ریزی شده خود بپردازند. به قول شاعر:

میهمان گرچه عزیز است ولی همچو نفس خفه می‏سازد اگر آید و بیرون نرود!!

 

منبع: مجله دانشمند

تنظیم برای تبیان: محسن مرادی

 

پایگاه فرهنگی هنری تکناز

با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
پربیننده های تکناز
جدیدترین مطالب
لیزر
بچه های آسمان
Xبستن تبليغ
Xبستن تبليغ
فوتبال