فوتبال
تور مسافرتي
تور مسافرتي
تبليغات در تکناز
فوتبال

دین و اندیشه اسلامی

مجموعه : دینی
دین و اندیشه اسلامی

 

پرسشگر تصور می‌كند كه اگر نام امام و یا امامان در قرآن می‌آمد، اختلاف از بین می‌رفت، در حالی كه این اصل كلیّت ندارد. چه بسا ذكر اسامی پیشوایان دوازده‌گانه، سبب می‌شد كه آزمندان حكومت و ریاست به نسل‌كشی بپردازند تا از تولد آن امامان جلوگیری كنند، چنانكه این مسئله درباره حضرت موسی(ع) رخ داد.

روش آموزشی قرآن بیان كلیات و اصول عمومی است، تشریح مصادیق و جزئیات غالباً بر عهده پیامبر گرامی(ص) می‌باشد. رسول‌خدا(ص) نه تنها مأمور به تلاوت قرآن بود، بلكه در تبیین آن نیز مأموریت داشت، چنانكه می‌فرماید:
و أنزلنا إلیك الذكر لتبیّن للنّاس ما نزّل إلیهم و لعلّهم یتفكّرون.1
و قرآن را بر تو فرستادیم تا آنچه برای مردم نازل شده است، برای آنها بیان كنی و آشكارسازی، شاید آنان بیندیشند.
در آیة یادشده دقت كنید، می‌فرماید:

«تبیّن» و نمی‌گوید: «لتقراً» یا «لیتلو» و این نشانه آن است كه پیامبر(ص) علاوه بر تلاوت، باید حقایق قرآنی را روشن كند.

بنابراین انتظار اینكه مصادیق و جزئیات در قرآن بیاید، همانند این است كه انتظار داشته باشم همه جزئیات در قانون اساسی كشور ذكر شود. اینك برخی از روش‌های قرآنی را در مقام معرفی افراد بیان می‌كنیم:

1. معرفی به نام
گاهی شرایط ایجاب می‌كند كه فردی را به نام معرفی كنند، چنانكه می‌فرماید:
و مبشّراً برسولٍ یأتی من بعدی اسمه احمد2،
(عیسی می‌گوید): من به شما مژده پیامبری را می‌دهم كه پس از من می‌آید و نامش احمد است.
در این آیه حضرت مسیح، پیامبر پس از خویش را به نام معرفی می‌كند و قرآن نیز آن را از حضرتش نقل می‌نماید.

2. معرفی با عدد
و گاهی شرایط ایجاد می‌كند كه افرادی را با عدد معرفی كند، چنانكه می‌فرماید:
و لقد أخذ الله میثاق بنی‌اسرائیل و بعثنا منهم اثنی عشر نقیباً … .3
و خدا از فرزندان اسرائیل پیمان گرفت و از آنان دوازده سرگروه برانگیختم.

3. معرفی با صفت
بعضی اوقات شرایط ایجاب می‌كند كه فرد مورد نظر را با اوصاف معرفی كند، چنانكه پیامبر خاتم را در تورات و انجیل، با صفاتی معرفی كرده است.

الذین یتّبعون الرسول النّبیّ الأمّیّ الذی یجدونه مكتوباً عندهم فی التوراة و الإنجیل یأمرهم بالمعروف و ینهاهم عن المنكر و یحلّ لهم الطیّبات و یحرّم علیهم الخبائث و یضع عنهم إصرهم و الأغلال التی كانت علیهم… .4

كسانی كه از رسول و نبی درس ناخوانده‌ای پیروی می‌كنند كه نام و خصوصیات او را در تورات و انجیل نوشته می‌یابند، كه آنان را به نیكی دعوت كرده و از بدی‌ها بازشان می‌دارد، پاكی‌ها را برای آنان حلال كرده و ناپاكی‌ها را تحریم می‌نماید و آنان را امر به معروف و نهی از منكر می‌كند و بارهای گران و زنجیرهایی كه بر آنان بود، از ایشان برمی‌دارد…
با توجه به این روش، انتظار اینكه اسامی دوازده‌ امام با ذكر نام و اسامی پدر و مادر در قرآن بیاید، یك انتظار بی‌جا است؛
زیرا گاهی مصلحت در معرفی به نام است و گاهی معرفی به عدد و احیاناً معرفی با وصف.

مسائل زیادی وجود دارد كه قرن‌ها مایة جنگ و جدل و خونریزی در میان مسلمانان شده است، ولی قرآن درباره آنها به طور صریح و قاطع كه ریشه‌كن كننده نزاع باشد سخن نگفته است، مانند:

صفات خدا عین ذات اوست یا زائد بر ذات؟

حقیقت صفات خبری مانند استواری بر عرش چیست؟

كلام خدا قدیم یا حادث است؟

خلقت بر اساس جبر استوار است یا اختیار؟

این مسائل و امثال آنها هر چند از قرآن قابل استفاده است، ولی آن چنان شفاف و قاطع كه نزاع را یك سره از میان بردارد، در قرآن وارد نشده است و حكمت آن در این است كه قرآن مردم را به تفكّر و دقت در مفاد آیات دعوت می‌كند، بیان قاطع همه مسائل، به گونه‌ای كه همه مردم را راضی سازد، بر خلاف این اصل است.

معرفی به نام، برطرف كنندة اختلاف نیست
پرسشگر تصور می‌كند كه اگر نام امام و یا امامان در قرآن می‌آمد، اختلاف از بین می‌رفت، در حالی كه این اصل كلیّت ندارد؛ زیرا در موردی تصریح به نام شده ولی اختلاف نیز حاكم گشته است.

بنی‌اسرائیل، از پیامبر خود خواستند فرمان‌روایی برای آنان از جانب خدا تعیین كند تا تحت امر او به جهاد بپردازند و زمین‌های غصب‌شده خود را باز ستانند و اسیران خود را آزاد سازند. آنجا كه گفتند:

إذ قالوا لنبیّ لهم ابعث لنا ملكاً نقاتل فی سبیل‌الله.5
آنان به یكی از پیامبران خود گفتند: برای ما فرمان‌روایی معین كن تا به جنگ در راه خدا بپردازیم…

پیامبر آنان به امر الهی فرمان‌روا را به نام معرفی كرده، گفت:
إنّ الله قد بعث لكم طالوت ملكاً…6
به راستی كه خدا طالوت را به فرمان‌روایی شما برگزیده است.

با وجودی كه نام فرمان‌روا به صراحت گفته شد، آنان زیر بار نرفتند و به اشكال تراشی پرداختند و گفتند:
أنّی یكون له الملك علینا و نحن أحقّ بالملك منه و لم یؤت سعةً من المال…7

از كجا می‌تواند فرمان‌روای ما باشد، حال آنكه ما به فرمان‌روایی از او شایسته‌تریم، و او توانمندی مالی ندارد؟…
این امر، دلالت بر آن دارد كه ذكر نام برای رفع اختلاف كافی نیست، بلكه باید شرایط جامعه، آماده پذیرایی باشد.
چه بسا ذكر اسامی پیشوایان دوازده‌گانه، سبب می‌شد كه آزمندان حكومت و ریاست به نسل‌كشی بپردازند تا از تولد آن امامان جلوگیری كنند، چنانكه این مسئله درباره حضرت موسی(ع) رخ داد و به قول معروف:

صد هزاران طفل سر ببریده شد
تا كلیم‌الله موسی زنده شد

دربارة حضرت مهدی(عج) هم كه اشاره‌ای به نسب و خاندان ایشان شد، حساسیت‌های فراوانی پدید آمد و خانه حضرت عسكری(ع) مدت‌ها تحت‌نظر و مراقبت بود تا فرزندی از او به دنیا نیاید و در صورت تولد، هر چه زودتر به حیات او خاتمه دهند.

در پایان یادآور می‌شویم: همان‌طوری كه گفته شد، قرآن بسان قانون اساسی می‌باشد و انتظار اینكه همه چیز در آن آورده شود، كاملاً بی‌مورد است. نماز و روزه و زكات نیز كه از عالی‌ترین فرائض اسلام است به طور كلی در قرآن وارد شده و تمام جزئیات آنها از سنّت پیامبر(ص) گرفته شده است.

ماهنامه موعود شماره 80
آیت‌الله جعفر سبحانی

پی‌نوشت‌ها:
? برگرفته از: افق حوزه، 3/5/1386.
1. سورة نحل (16)، آیة 44.
2. سورة صف (61)، آیة 6.
3. سورة مائده (5)، آیة 11.
4. سورة اعراف (7)، آیة 157.
5. سورة بقره (2)، آیة 246.
6. سورة بقره (2)، آیة 247.
7. همان.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز

با يک کليک همسر آينده خود را انتخاب کنيد
فروش بلیط هواپیما
پربیننده های تکناز
جدیدترین مطالب
لیزر
بچه های آسمان
Xبستن تبليغ
Xبستن تبليغ
فوتبال